Raa Haq’da Oruç

Raa Haq de ki oruçlar bu yıl birbiri ardına geldi. Oruç, Raa Haq de nemli bir yer tutar. Dersimliler, acılarını, kederlerini, şkranlarının bir belirtisi olarak oruç tutarlar. Raa Haq de oruçlar; toplu ve bireysel tutulan oruçlar olmak *zere iki kategoride toplanır. Hüseyin Çakmak -Yazar, Araştırmacı İnsanlığın ve dinlerin ortaya çıkışından bu yana insanlar Tanrıya ibadetlerini […]

Read more

KIRMANC Kimdir, KIRMANCİYE nedir ve neresidir?

Dilinin adına dışardan gah Zazaca gah Dimilki denilen, Ama kendisi kendine Kırmanc diline Kırmancki diyen… Kırmanc; Pir’i olan, Talip olan, Hak bilen, Terazi bilen, 12 İmam katarında, 12 İmam orucu tutup, matem bağlayan, Takvimin bir ayını, Kışın en çetin vakti, Hızır’a ayıran, Hızır orucu tutup, Güruh-u Naci’ye eren, Hızır o Helas’a iman eden, Gağan Ayında, Oruç […]

Read more

Dersim İbadet Takvimi ve Ritüelleri

Bu durumda Dersim ibadet takviminin 3 önemli ayı, bir yıllık döngü içinde yılın bitişi ve yeni yılın başlangıcına şükran içeriği ile şekillenir ve alemlerin 7 günde yaratılmasını temsil içeriğiyle anlamını bulur. “ilk önce günlerin adını öğrenmeli” Milorad Pavic / Hazar Sözlüğü Meseleye başlamadan önce, konumuz Alevi ibadet takvimi ve uygulamaları veya farklı bir deyimle Alevi zaman […]

Read more

Gağan Nasıl Kutlanır?

Dersim’de, Aralık ayına” Gağan” ayı denir. Kızılbaş Alevi Dersim’liler Gağan ayında bitecek olan yılı uğurlamak ve gelecek olan yeni yılı karşılamak için kültürel kutlamalarla beraber dini ibadetler yaparlar, bunlardan bazıları şöyledir:  Khal Khek oyununda eski yılı temsil eden yaşlı Khal Khek, gelecek olan yılı temsilen genç kadın ve genç kadını koruyan Arap kılığındaki kişiye köyün çocukları […]

Read more

DERSİM HALK ANLATILARINDA HIZIR İNANCI 

Dersim yöresinde Hızır (Xızır) adı altında olusmuş halk beklentileri ve bu kültün simge olarak halk kültür ve inancında taşıdığı mesajlardan söz edeceğiz. Dr. Daimi Cengiz Raa Heqi de hardo dewrêş (hard), asmêno kewe (hewa), tija homete (adır) u ağwa zelale bıngê weşiyewê; weşiya têde tabiat u mahluqatanê serê dina gılore ziyargewa. Cırê wair veciyaene, qori […]

Read more

MUHARREM MATEMİ VE MATEM ORUCU

Hazret-i Hüseyin, Kerbela şehitleri ve Oniki İmamlar’ı anmayan Alevi ve Şii şair ve düşünür yok gibidir. Doğrudan Kerbela faciasını konu alan mersiyelerin kimileri Muharremiye diye de adlandırılır. Mustafa Düzgün Dede Kerbela olayı(680) meydana geleli beri, 1323 yıldır tüm Şia-i Ali kolları, özellikle Aleviler, bitmek nedir bilmeyen, acısı dinmeyen bir yası sürdürmektedirler. Bu aynı zamanda inanç […]

Read more